De wind waait, de bomen zijn kaal, het is grauw en guur. De eerste tekenen van verandering zijn al een beetje zichtbaar in de natuur. Ik liep op het stiltepad en er waren de eerste groepjes sneeuwklokjes die me verwelkomden. Een eenvoudig houten bankje nodigde me uit om hier even te zitten. Op een bord stond een tekst en ik las een gedicht geschreven door Toon Hermans. Als ik de bomen zie gemaakt van hetzelfde leven maar dan met stam en twijgen als ik de bomen zie dan luister ‘k altijd even naar hun fantastische zwijgen.
Een fijn moment om even bij stil te staan. Kijkend naar de bomen wist ik, de verandering was voelbaar in deze maand februari.
Tekenen van de Lente in de Koude Grond
Het licht veranderde ook, en ik hoorde mensen zeggen: wat fijn dat het weer langer licht is. Verlangend na de donkere dagen naar meer licht, een vooruitzicht naar een ander seizoen, de lente.
Ik weet, het is nog te vroeg om te juichen. Het is nog een periode van meebewegen met de winter. Te rusten met een dekentje op de bank. De natuur loopt een maand voor op wat ze laat zien, in de aarde is al van alles gaande en de eerste gewassen worden zichtbaar, knoppen die zich weer vormen aan verschillende takken. Als je er oog voor hebt, zie je het gebeuren. En ja, Maart roert zijn staart en April doet wat hij wil.
Verheugend op een zachte lentedag, om in de tuin de bloembakken weer te vullen met nieuwe planten. Dat is nog niet gebeurd, maar het gaat wel komen. Ik kijk naar de grote potten die sinds afgelopen zomer in mijn tuin staan. De eerste frisse groene sprieten laten zich zien. Wat zal het zijn wat er groeit?
De bollen die mijn vader in zijn laatste jaar thuis had gepoot in deze potten. Zou de narcis zich laten zien? Ik hoor hem zeggen dat er altijd nog verdwaalde bollen zijn die vanuit de diepe aarde naar boven groeien. Laat ze maar komen, laat je maar verrassen, zei hij tegen me.
De Groene Vingers en Wijze Lessen van een Vader
Hij kan het me nog vertellen en ik vraag hem graag om advies. Zijn groene vingers die al meer dan tachtig jaar in de aarde wroeten zullen niet meer de aardbodem betasten. Met enige hulp kan hij gelukkig nog wel met een gietertje de plantjes water geven. Elke ochtend gaat hij het dakterras op en maakt hij een rondje langs de plantenbakken. De dode blaadjes verwijderen, of het ene takje dat zijn tijd heeft gehad haalt hij weg. Een gesprekje met de planten is een normaal gegeven.
‘Drie bakken violen wil ik halen, een oneven getal is het mooiste’, zegt hij tegen me. Dan is de verhouding goed. Waarom weet ik niet, het is gewoon zo. Ik vertel hem dat ik drietallen als compositie gebruikte in mijn etalages, en ook zelfs op mijn schildersdoek. Het oneven aantal objecten vormt dan een optimale compositie. ‘Wat grappig dat je me begrijpt’, zei hij. Zo hadden we ons ochtend gesprekje aan de telefoon.
Nog even dan komen de narcissen ook, het geel van de lente is dan echt zichtbaar. Zijn lievelingsbloemen voor het voorjaar. Zijn verbinding met de natuur is een natuurlijk gegeven. In zijn leven was de tuin zijn grote liefde. Zodra het kon, ging hij naar de kwekerij om de eerste violen te halen, en de maanden daarna het perkgoed, eenjarig en tweejarig spul waar hij de fleurigste bloementuin van de straat mee had.
Tijdens een ziekenhuisopname op de IC was het eerste wat hij zei, ik kom weer naar huis als de narcissen bloeien. Zo gebeurde. De narcissen verwelkomden hem thuis en hij ging weer een aantal kleurrijke jaren tegemoet.
Veerkracht en de Cirkel van het Leven
Afgelopen winterseizoen was een donkere wintertijd. Ook al heeft hij meerdere donkere winters in zijn leven meegemaakt, afgelopen seizoen was erg somber. Zijn huis en tuin verlaten naar een zorginstelling was een intense stap, zijn broer en zijn jongste dochter begraven het allerergste.
Zou hij overeind blijven? kon hij nog vreugde beleven? Wat kan een mens dragen?
Zoals ik hem kende en vandaag opmerkte, is de natuur zijn houvast. De eerste tekenen van verandering naar de lente merkt hij op, is er op zijn manier mee bezig. Zo mooi, om te zien hoe het groeit, ik hoorde zelfs de merels fluiten, ze zijn op de een of andere manier al bezig met hun nesten. Ik voel de dankbaarheid, dat hij oog heeft voor dit wat er is. De acceptatie van de cirkel van het leven, kijkend naar de pluspunten. Daar kan je beter naar kijken, zegt hij. Dat ook elke dag weer zeggen, zodat je de moeilijke start van de ochtend achter je kan laten.
Hoe is het mogelijk, sterker dan ooit, laat hij zijn hoofd niet hangen. Bij heldere avonden groet hij de sterren. ‘Daar ga ik naar toe als het zover is, ergens ver weg,’ zei hij.
De eenvoudige tuinman, de vader waar ik bij opgroeide, geeft me, zonder dat hij het beseft, zijn laatste wijze lessen mee.
Volgende week trakteert hij me op een rondje tuincentrum, om met een volle kar thuis te komen met planten voor in de tuin. Ik ga zijn lievelings narcissen meenemen. En niet te vergeten het zaaigoed wat al mag kiemen, zodat ik in de zomer de bloemen zie groeien en bloeien.
We zullen zien wat het voorjaar ons zal brengen, ik zal de planten in de tuin zetten en op mijn manier verzorgen met in gedachten zijn stem die zegt hoe ik het kan doen.
